Agressie en geweld: algemeen
Op deze inleidende pagina staat hoe agressie binnen de ggz zo veel mogelijk voorkomen kan worden. De informatie is bedoeld voor werknemers, leidinggevenden, staffunctionarissen, management en OR.
Onder agressief gedrag wordt verstaan: (non)verbaal of fysiek gedrag dat dreigend is, of daadwerkelijk schade heeft veroorzaakt.
Werknemers hebben hun eigen verantwoordelijkheid in het omgaan met geweld. Maar daarnaast is de werkgever verplicht maatregelen te treffen. Deze maatregelen zijn onder te verdelen in een aantal aandachtsgebieden, zie het menu rechts op deze pagina.
Het risico op agressie en geweld is helaas een onderdeel van het werken in de ggz. Het accepteren van agressie en geweld is dat niet. Onder agressie wordt verstaan:
- fysieke agressie: slaan, bijten, spugen, vernielen enzovoort
- verbale agressie: schreeuwen en schelden
- psychologische agressie: (seksuele) intimidatie, treiteren, pesten, stalken, discrimineren enzovoort.
- Ken de gedragscode met afspraken over wat wel en wat niet van cliënten geaccepteerd wordt en gebruik deze in het aanspreken op agressief gedrag.
- Bespreek (dreigende) incidenten op het gebied van agressie en geweld op een constructieve manier in het werkoverleg.
- Signaleer risico’s op een mogelijk onveilige werkomgeving (gebouw, technische, materiele en organisatorische voorzieningen) en bespreek deze in het teamoverleg.
- Bereid je voor op mogelijke agressiesituaties door een aantal veiligheidsmaatregelen in acht te nemen (zie tips voor veilig werken voor baliepersoneel en voor hulpverleners.
- Zorg dat je geregeld (bij)geschoold wordt in een trainingsprogramma om agressiesignalen vroegtijdig te herkennen, de-escalerend op te treden en handelend op te treden bij escalatie.
- Maak in principe altijd gebruik van de mogelijkheid om persoonlijk opgevangen te worden om zo de gevolgen van agressie zo klein mogelijk te laten zijn.
- Meld incidenten van agressie via een meldings- en registratiesysteem.
- Uitgangspunt is dat er altijd aangifte wordt gedaan.
- Elke ggz-instelling kent een veiligheidsbeleid. Neem kennis van dit veiligheidsbeleid, pas het toe en geef door waar aanpassingen nodig zijn (via teamoverleg of leidinggevende).
Onderwerpen
- Richtlijnen/gedragscode voor cliënten
- Werkoverleg
- Veilige werkomgeving
- Tips voor veilig werken - balie
- Tips voor veilig werken -hulpverlening
- Training
- Opvang en nazorg
- Melding en registratie
- Veiligheidsbeleid
- Aangifte doen
- Ongewenst gedrag tussen collega's: beleid
- Ongewenst gedrag tussen collega's: wat kun je doen?
De werkgever is conform de Arbowet verplicht beleid te voeren om agressie en geweld te voorkomen en beheersen. De onderdelen zijn gebaseerd op de afspraken in het arboconvenant.
Het werkpakket bij het arboconvenant is als pdf beschikbaar
De arbocatalogus voor ggz-instellingen is bedoeld voor werkgevers en werknemers in de ggz om zo gezond en veilig mogelijk te kunnen werken, en is een product van GGZ Nederland / ABVAKABO FNV / CNV Publieke Zaak / FBZ / NU´91
