thema: Agressie en geweld
Veiligheidsbeleid
Op deze pagina staat hoe je veiligheidsbeleid kunt opzetten. Het beleid heeft tot doel agressie zo veel mogelijk te voorkomen en agressie van cliënten en patiënten te kunnen hanteren (indien geen preventieve maatregelen mogelijk zijn).
De informatie is bedoeld voor management, ondernemingsraad, staffunctionarissen en leidinggevenden.
Onder agressief gedrag wordt verstaan: (non)verbaal of fysiek gedrag dat dreigend is, of daadwerkelijk schade heeft veroorzaakt.
Uit onderzoek blijkt dat ggz-instellingen agressie beschouwen als het meest voorkomende arboprobleem. Een kenmerk van het werk in de ggz – en in het bijzonder bij crisisdiensten en bij de verslavingszorg – is dat agressie en geweld niet totaal uit te bannen zijn. Het opstellen van veiligheigsbeleid is dan ook van belang. Een goed beleid heeft als doel dat men in de ggz leert om agressie zodanig te hanteren, dat medewerkers geen nare gevolgen ondervinden van incidenten. In veel organisaties is er reeds beleid opgesteld met betrekking tot agressie. Onderstaande aanbevelingen zijn bedoeld om veiligheidsbeleid te ontwikkelen en bij te stellen.
Ter voorbereiding
- Betrek voor je aan het opstellen van beleid begint, relevante betrokkenen (directie en ondernemingsraad) bij het onderwerp, zodat ze overtuigd zijn van het belang, het nut en de noodzaak om maatregelen te nemen.
- Stel voordat je start met een project een projectleider aan, die verantwoordelijk is voor de totstandkoming van het plan.
- Maak gebruik van externe deskundigen (van bijvoorbeeld de arbodienst) en maak gebruik van het stragegieplan en het werkpakket Agressie.
- Maak van het project een succes door voor voldoende randvoorwaarden te zorgen.
- Zorg dat de medewerkers binnen de instelling doordrongen zijn van het belang van het project, informeer hen geregeld en stel hiervoor een communicatieplan op.
Aan de slag
- Gebruik voor het opstellen van beleid een gedegen beleidscyclus bijvoorbeeld volgens de systematiek van HKZ (Harmonisatie Kwaliteitssystemen Zorg) of VMS (Veiligheids Management Systeem).
- Maak eventueel gebruik van voorbeelden van andere ggz-instellingen, ter inspiratie of ter toetsing. Zoek hiervoor contact met staffunctionarissen van andere ggz-instellingen.
Onderwerpen
- Richtlijnen/gedragscode voor cliënten
- Werkoverleg
- Veilige werkomgeving
- Tips voor veilig werken - balie
- Tips voor veilig werken -hulpverlening
- Training
- Opvang en nazorg
- Melding en registratie
- Veiligheidsbeleid
- Aangifte doen
- Ongewenst gedrag tussen collega's: beleid
- Ongewenst gedrag tussen collega's: wat kun je doen?
In de Arbowet staat de verplichting beleid op te stellen en voorlichting te even over psychosociale arbeidsbelasting (PSA), waar agressie onderdeel van uitmaakt.
In de cao is geregeld dat de werkgever verplicht is een veiligheidsbeleid te voeren.
Maatregelen uit het arboconvenant:
-  Registratie agressie incidenten
-  Gedragscode
-  Opvang en nazorg
-  Monitoring en planning van maatregelen (RI&E en monitor psychische belasting) (deze pagina)
-  Technopreventieve maatregelen
De arbocatalogus voor ggz-instellingen is bedoeld voor werkgevers en werknemers om zo gezond en veilig mogelijk te kunnen werken. De catalogus is een product van GGZ Nederland / ABVAKABO FNV / CNV Publieke Zaak / FBZ / NU’91.
