thema: Gevaarlijke stoffen
Rookbeleid
Op deze pagina is beschreven hoe een organisatie in de ggz kan omgaan met rookbeleid. De informatie is bedoeld voor werknemers, leidinggevenden, staffunctionarissen, management en OR.
In de ggz kunnen werknemers blootgesteld worden aan de schadelijke bestanddelen van tabaksrook. Daarom is rookbeleid als apart onderwerp opgenomen bij gevaarlijke stoffen.
Tabaksrook
Tabaksrook is de rook die vrijkomt bij het verbranden van de tabak in een sigaret, sigaar of pijp. Het inhaleren van de tabaksrook is schadelijk voor de gezondheid van zowel de roker als de mensen in zijn omgeving. Tabaksrook bestaat uit ruim 40 giftige en schadelijke stoffen en veroorzaakt onder meer longkanker.
Tabakswet
Met de Tabakswet wil de overheid het tabaksgebruik beperken en de niet-roker beschermen. Er mag alleen gerookt worden in speciaal daarvoor aangewezen rookruimtes. In deze ruimtes moeten maatregelen worden genomen om werknemers te beschermen bij het uitvoeren van werkzaamheden.
Waarom een rookvrije werkplek?
De belangrijkste argumenten hiervoor zijn:
1. Roken schaadt de gezondheid van werknemers (rokers en meerokers).
2. In de Tabakswet is de wettelijke bepaling opgenomen dat werkgevers verplicht zijn om ervoor te zorgen dat werknemers zonder hinder of overlast van tabaksrook hun werk kunnen verrichten.
3. Op een rookvrije werkplek is roken minder vaak onderwerp van discussies (duidelijke huisregels voorkomen misverstanden en conflicten).
4. Met een helder rookbeleid kunnen boetes en mogelijke schadeclaims voorkomen worden.
5. Uit onderzoek blijkt dat rokende werknemers vaker ziek zijn dan niet-rokende werknemers. Het verschil kan oplopen tot vijf werkdagen per jaar. Verder is er minder verzuim bij niet-rokers als ze niet worden blootgesteld aan tabaksrook van anderen.
De werkplek omvat de hele werkomgeving van de werknemer. Dus niet alleen de werkkamer, maar ook de koffiehoek, de kantine, trappen, hallen, toiletten, et cetera. Het rookverbod geldt altijd. Dus ook na werktijd.
Goed rookbeleid
- Stel een rookbeleid op dat aan de wettelijke eisen voldoet. Maak hierbij gebruik van bijvoorbeeld het Werkboek Rookbeleid in de ggz en verslavingszorg en de Quick Scan Tabakswet van Stivoro.
- Neem sanctiemogelijkheden op in het rookbeleid en treed op bij overtredingen.
- Betrek de OR bij het opzetten van het rookbeleid.
- Communiceer over het rookbeleid met werknemers, cliënten en bezoekers.
- Er mag gerookt worden in privéruimten zoals bij een cliënt thuis en in woonvertrekken in ggz-instellingen, zolang de cliënten deze niet hoeven te delen met andere cliënten. Neem in het beleid op dat als een werknemer geen werkzaamheden wenst uit te voeren in een ruimte zoals wachtruimte, kantine, recreatieruimte of privéruimte waarin gerookt mag worden, er nagegaan wordt of er alternatieven mogelijk zijn (zoals overleg met cliënt in een rookvrije ruimte) of dat de werkzaamheden in overleg worden overgenomen door een collega die daar geen bewaar tegen heeft.
- Maak een bewuste keuze of je in de instelling een of meer rookruimten creëert. Zorg ervoor dat deze ruimten voldoen aan de wettelijke eisen.
- Houd op plekken waar gerookt mag worden rekening met de brandveiligheidseisen.
- Wijs buiten het gebouw een speciale rookplek aan en houd bij de locatie rekening met overlast voor anderen.
- Stimuleer rokende werknemers om te stoppen met roken.
- Houd bij nieuwbouw en verbouw rekening met de wettelijke eisen ten aanzien van roken. Neem het onderwerp mee bij het maken van een programma van eisen.
Onderwerpen
Een werkgever moet er volgens de Arbowet voor zorgen dat blootstelling aan gevaarlijke stoffen zo veel mogelijk voorkomen wordt. Omdat tabaksrook veel gevaarlijke stoffen bevat, geldt dit ook voor tabaksrook.
Daarnaast bestaat de verplichting ook vanuit de Tabakswet om te zorgen dat iedere werknemer (recht op) een rookvrije werkplek heeft.
De arbocatalogus voor ggz-instellingen is bedoeld voor werkgevers en werknemers in de ggz om zo gezond en veilig mogelijk te kunnen werken, en is een product van GGZ Nederland / ABVAKABO FNV / CNV Publieke Zaak / FBZ / NU´91
