thema: Fysieke belasting

Duwen en trekken, cliëntgebonden

Deze pagina beschrijft de risico’s van duwen en trekken bij cliëntgebonden functies in de ggz. De informatie is bedoeld voor werknemers met cliëntgebonden functies, leidinggevenden, staffunctionarissen, management en OR.

Veel werkzaamheden gaan gepaard met duwen en trekken. Bijvoorbeeld bij het manoeuvreren van tilliften met cliënten erin. Ook bij het separeren van cliënten kunnen duw- en trekkrachten op je lichaam optreden. Duwen en trekken komt vaker voor dan je denkt. Het vervangt steeds meer het tillen en dragen van lasten. Het duwen en trekken kan belastend zijn voor het gehele lichaam of delen ervan.

De organisatie

• Formuleer een beleid fysieke belasting en neem het risico van te zwaar duwen en trekken hierin op als het in de instelling voorkomt. De Praktijkrichtlijnen fysieke belasting voor de ggz kun je hierbij als hulpmiddel gebruiken.
• Deel cliënten in naar de mate waarin zij kunnen meewerken. Maak afspraken over wat dit betekent voor de transfers van de cliënt. Neem deze afspraken op in het zorg-, begeleidings- of behandelplan.
• Geef voorlichting en bied trainingen transfertechnieken aan.
• Wees er bij het separeren van cliënten of bij agressie van cliënten op bedacht dat dit zware fysieke belasting voor werknemers met zich meebrengt. Besteed tijdens trainingen separeertechnieken en trainingen fysieke agressiehantering ook aandacht aan de fysieke belasting van de werknemers.

Inrichting van de werkplek

• Pas zo nodig de werkomgeving aan: zorg voor vlakke, horizontale, niet gladde vloeren.
• Stel passende hulpmiddelen ter beschikking, bij voorkeur elektrisch aangedreven: tilliften (actief en passief), slidings voor steunkousen, makkelijk te verschuiven meubilair (stoelen, tafels), glijdoppen onder de stoelen et cetera.
• Let erop dat de wielen van de hulpmiddelen een doorsnede van 12 cm of meer hebben.
• Pleeg periodiek en preventief onderhoud aan de hulpmiddelen; draag zorg voor vrij lopende en goed bestuurbare wielen.
• Houd de looproutes vrij van obstakels. Verwijder drempels of plaats rijplaten over de drempels en andere obstakels.

Wat doe je als werknemer?

• Geef de voorkeur aan duwen, dat is minder belastend dan trekken.
• Duw of trek altijd met twee armen.
• Gebruik bij het duwen je hele lichaam. Hang naar voren als je duwt en naar achteren als je trekt. Zo maak je gebruik van je lichaamsgewicht.
• Houd je handen tussen heup -en schouderhoogte.
• Voer de duw- en/of trekhandelingen rustig uit. Plotselinge bewegingen zijn slecht voor je lichaam. Stop en start niet te vaak als je over een langere afstand moet rijden.
• Plaats voor het duwen de wielen in de rijrichting.
• Houd de werkplek zo veel mogelijk vrij van obstakels zodat er ruimte is om te rijden en te manoeuvreren.
• Vraag hulp van een collega als je zware lasten moet duwen of trekken.
• Gebruik zo veel mogelijk de aanwezige hulpmiddelen.
• Volg een training fysieke belasting en pas de kennis toe.
• Neem je pauzes op tijd, zo plan je hersteltijd in.
• Wees alert op plotselinge bewegingen, bijvoorbeeld als een cliënt dreigt te vallen.
• Wanneer een cliënt een neerwaartse beweging dreigt te maken, begeleid de cliënt dan naar de grond. Zo valt de cliënt onbeschadigd op de grond en krijg je zelf weinig krachten op je lichaam. Dit doe je als volgt:
• Probeer zelf bij een dreigende val zo stabiel mogelijk te blijven staan. Plaats je voeten wat uit elkaar.
• Buig je benen met de (val)beweging mee omlaag.
• Houd de cliënt dicht bij je en probeer hem langs je lichaam van je af te laten glijden.
• Oefen deze techniek tijdens een training transfertechnieken.
• Spreek je collega’s aan als je ziet dat zij het werk op een fysiek belastende manier uitvoeren.
• Kijk ook op de pagina Fysieke belasting: algemeen voor algemene tips over de werkwijze bij fysieke belasting.

print pagina