thema: Gevaarlijke stoffen

Allergene stoffen, cliëntgebonden

Deze pagina beschrijft welke allergene stoffen bij cliëntgebonden functies binnen de ggz kunnen voorkomen. De informatie is bedoeld voor werknemers met cliëntgebonden functies, leidinggevenden, staffunctionarissen, management en OR.

In de ggz kunnen werknemers in cliëntgebonden functies in aanraking komen met allergene (lichaamsvreemde) stoffen. Allergene ofwel sensibiliserende stoffen kunnen mensen gevoelig maken en bij reeds gevoelige (gesensibiliseerde) mensen overgevoeligheids- of allergische reacties veroorzaken. Een allergische of overgevoeligheidsreactie is een reactie van het immuunsysteem op de lichaamsvreemde stoffen (allergenen). Sommige allergene stoffen zijn te herkennen aan de R-zinnen R42/43 op de verpakking of in het veiligheidsinformatieblad. Er bestaan echter ook natuurlijke allergenen, zoals water en meelstof, die geen etiket of R-zin hebben.

Voorbeelden van overgevoeligheids- of allergische reacties in de ggz zijn:

• contacteczeem door veelvuldig handen wassen met water;
• latexallergie als gevolg van gebruik van latex handschoenen;
• huidirritatie door herhaald contact met (ontsmettings)middelen.

De organisatie

Beleid

• Formuleer een gevaarlijkestoffenbeleid en neem het risico van blootstelling aan allergene stoffen hierin op.
• Voorkom en beperk het gebruik van allergene stoffen zo veel mogelijk, o.a. door gebruikte materialen en middelen die klachten kunnen veroorzaken te vervangen door minder schadelijke alternatieven.
• Beperk het aantal werknemers dat aan allergene stoffen kan worden blootgesteld.
• Leg vast met welke maatregelen en beschermingsmiddelen de risico’s aanvaardbaar zijn gemaakt.

Bij de uitvoering van het werk

• Geef werknemers voorlichting en instructie over de gevaren van omgaan met sensibiliserende stoffen, over de mogelijke gevaren die zij lopen, over de maatregelen om negatieve effecten te voorkomen, over het gebruik van beschermingsmiddelen, over de hygiënische voorschriften en over wat te doen bij incidenten.
• Toets regelmatig of de opgedane kennis nog steeds bekend en toereikend is, en of de voorschriften consequent worden toegepast.
• Spreek als leidinggevende collega’s aan op het naleven van de afspraken bij het werken met gevaarlijke stoffen.
• Wijs alle werknemers waarvan vermoed wordt dat zij een allergie hebben ontwikkeld op een arbeidsomstandighedenspreekuur.
• Zorg bij bewezen gesensibiliseerde werknemers voor (vervangende) werkzaamheden waarbij contact met de betreffende stof vermeden wordt.
• Stel latexvrije of hypoallergene handschoenen ter beschikking.

Maatregelen op de werkplek

• Zorg dat actuele werkvoorschriften, hygiëneprotocollen et cetera op de werkplek aanwezig zijn.
• Stel de benodigde beschermingsmiddelen (bijvoorbeeld latexvrije handschoenen) en andere hulpmiddelen (bijvoorbeeld handalcohol) ter beschikking. Probeer de duur van het dragen van persoonlijke beschermingsmiddelen tot het strikt noodzakelijke te beperken.

Wat doe je als werknemer?

• Zorg dat je bekend bent met de werkinstructies en protocollen over het werken met allergene stoffen. Lees ze voordat je met een middel gaat werken.
• Werk volgens deze instructies en protocollen en de aanwijzingen op de verpakking.
• Vermijd huidcontact met allergene stoffen.
• Gebruik handalcohol voor ontsmetting en gerichte handcrèmes om eczeem als gevolg van veelvuldig handen wassen te voorkomen.
• Gebruik latexvrije of hypoallergene handschoenen. Droog de handen goed af voordat je de handschoenen aantrekt.
• Wissel werkzaamheden af (transpiratie in handschoenen leidt ertoe dat bepaalde stoffen sneller door de huid kunnen dringen).
• Wees alert bij jeuk, roodheid, schilferigheid, blaasjes, zwelling en/of kloofvorming aan de handen, huiduitslag op gelaat en nek, verkleuring van de huid, et cetera.
• Maak gebruik van de interne deskundigheid (bijvoorbeeld de hygiënecommissie en de preventiemedewerker).
• Meld mogelijke arbeidsgerelateerde allergieën of overgevoeligheid aan je leidinggevende.
• Bespreek knelpunten in het werkoverleg en/of het jaar-/functioneringsgesprek.
• Spreek je collega’s aan als je ziet dat zij niet volgens de afgesproken regels werken.

print pagina